راهنمای سایت
جستجو:
ورود کاربران
 
 
فراموشی کلمه عبور
رای دهید

شامپوها

پیشنهاد می گردد ابتدا مقاله مرتبط با صابون ها را مطالعه کنید.

شستن موها

پوست سر و موها به طور معمول به وسیله سبوم که از غدد سباسه ترشح می شود چرب می گردد. این ترشحات روغنی باعث حفاظت مو و پوست در برابر از دست دادن رطوبت می گردد و حالت درخشندگی به موها می بخشد. از طرف دیگر لایه چربی پوست سر مشکلاتی نیز ایجاد می کند. گرد و غبار و سایر آلودگی های محیطی و همچنین تکه های کراتین پوست به آن می چسبند. به منظور برداشتن و پاک کردن این اجرام و لایه کراتین پوست باید چربی پوست سر و مو برداشته شود چون همه این ذرات به آن چسبیده اند. تمامی اصول عملکرد صابون و سورفکتانت ها در موردشامپو نیز صادق است. سورفکتانت ها که مواد فعال شامپوها را تشکیل می دهند سبب احاطه و به دام انداختن ذرات چربی شده و بعد از شستن با آب باعث پاک شدن آنها از پوست سر و موها می گردند.

 

چرا نباید از صابون های معمولی استفاده کرد؟

این صابون ها دارای دو اشکال عمده هستند و بنابراین برای شستن موها پیشنهاد نمی شوند.


- PH صابون های معمولی بالاست و باعث آسیب به پوست و موها می شود.

- استفاده از صابون های معمولی همراه با آب شیر سبب ایجاد نمک های کلسیم می شود که به موها می چسبند و باعث شکنندگی، کدر شدن و آشفتگی موها شده و شانه کردن آن را مشکل می سازد به همین منظور شامپوها تولید شدند تا جایگزین صابون های معمولی گردند.

 

سورفکتانت ها

سورفکتانت ها یا مواد فعال در سطح که ترکیباتی قابل حل در آب هستند اجزای اصلی صابون ها و شامپوها را تشکیل می دهند. اینها ذرات چربی و اجرام چسبیده به آن را احاطه کرده و ساختمان های شیمیایی به نام میسل ایجاد می کنند . طوری که بعد از شستشو با آب، چربی و آلودگی ها از سطح مو و پوست برداشته می شود. چهار گروه از سورفکتانت ها که براساس ساختمان شیمیایی و بارالکتریکی از یکدیگر متمایزند وجود دارند :

- سورفکتانت های آنیونی

- سورفکتانت های کاتیونی

- سورفکتانت های غیر یونی

- سورفکتانت های خنثی


هر کدام از اینها ویژگی های مخصوص به خود را داشته و قابلیت آنها در پاک کنندگی، ایجاد کف و ایجاد درخشندگی یا نرمی در موها با یکدیگر متفاوت است. شامپوها معمولا دارای ترکیبی از سورفکتانت های مختلف هستند که برای انواع موها طراحی می شوند. به عنوان مثال سورفکتانت های آنیونی دارای خواص پاک کنندگی خوبی هستند و بنابراین به طور رایج در اکثر شامپو ها مورد استفاده قرار می گیرند. روی برچسب اکثر شامپوها عبارت  Sodium lauryl sulfate و Sodium laureth sulfate که سورفکتانت های آنیونی هستند دیده می شود.

 

سورفکتانت های طبیعی

اینها نوع دیگری از سورفکتانت هستند که از ساپونین های مشتق از گیاهان مختلف ساخته می شوند. ساپونین ها خاصیت کف کنندگی خوبی دارند ولی قدرت پاک کنندگی آنها کمتر است و بنابراین به طور معمول در ترکیب با سورفکتانت های صناعی دیگر مورد استفاده قرار می گیرند تا از لحاظ بهداشتی نتیجه مطلوب حاصل گردد.

 

بهترین نوع شامپو

همانطور که قبلا گفته شد شامپو فقط برای تمیز کردن نیست. بلکه دارای عملکردهای مختلف دیگری نیز هست که متناسب با خواسته های مصرف کننده است. یک شامپو با توجه به موارد زیر برای فرد انتخاب می شود.

 

نوع مو

- آیا مو خشک است یا چرب ؟

- آیا موها نازک است ؟

- آیا موها بی رنگ شده، رنگ شده یا فردار شده است؟

 

مسائل خاص مربوط به پوست سر

مثلا آیا موها شوره می زند؟

 

نیازهای مربوط به سلامت و بی خطری

- آیا فرآورده سبب تحریک چشم ها می شود؟

- آیا پوست سر را تحریک می کند؟

 

سلیقه های شخصی استفاده کننده

- قوام و غلظت شامپو (ممکن است شامپو به صورت مایع یا کرم باشد)

- وجود مواد معطر خاص در شامپو

- راحتی در استفاده از شامپو

- راحتی انتشار در موها

- میزان کف کردن و کیفیت آن

- راحتی در شستن و آبکشی

- میزان نرم کردن و ایجاد شفافیت در مو

- راحتی شانه زدن و رفتار با موها بعد از به کار بردن شامپو

همچنین یک شامپو باید مناسب با فصل، دفعات استفاده و خواسته های هر فرد باشد.

 

اجزای تشکیل دهنده شامپو

اگر یک شامپو فقط حاوی مواد پاک کننده باشد موها بعد از اتمام کار کدر و خشن شده و شانه کردن و حالت دادن آنها مشکل خواهد بود. اجزای دیگری که باعث می شوند این فرآورده ها برای مصرف کننده مورد قبول واقع گردند عبارتند از :

1- ترکیب سورفکتانت های مختلف

2- مرطوب کننده ها که در موارد خشکی موها مفید است.

3- حالت دهنده ها

4- مواد کف کننده

5- نرم کننده های آب

6- غلیظ کننده ها

7- مواد درخشان کننده

8- مواد رنگ دهنده

9- مواد معطر

10- مواد محافظ

11- ترکیبات خاص

 

در بسیاری از موارد مواد مرطوب کننده باید به ترکیب شامپوها افزوده شوند زیرا تمیز شدن موها به وسیله سورفکتانت ها سبب زدودن چربی طبیعی شده و موها کدر شده و نرمی خود را از دست می دهند همچنین شکننده تر شده و تمایل به دو شاخه شدن در انتهای مو ایجاد می شود. این خشکی در نتیجه عوامل دیگری چون باد، آلودگی هوا، خشکی هوا، استخرهای حاوی کلر و شامپوهای خشک کننده موها تشدید می گردد. این خصوصیت در مورد موهای بیرنگ شده یا به دنبال رنگ کردن موها تشدید می شود. بنابراین شامپوها باید برای انواع بخصوص موها طراحی شوند. شخصی که موی چرب دارد نیاز به شامپویی خواهد داشت که در زدودن چربی کارآیی بیشتری داشته باشد و کسی که دارای موی خشک است باید از شامپویی با خاصیت پاک کنندگی کمتر و دارای مواد مرطوب کننده استفاده کند. اگر پوست سر خشک باشد موها نیز خشک خواهد بود و در صورتی که پوست سر چرب باشد موها نیز تمایل به چرب شدن دارند.

 

حالت دهنده ها

هدف از این مواد، نرم و درخشان کردن موهاست تا شانه کردن و حالت دادن موها آسانتر شود این مواد بخصوص برای شامپوهای طراحی شده جهت موهای خشک و آسیب دیده حائـز اهمیت اند که بخصـوص در مورد رنگ کردن، فر زدن و غیره کاربرد دارند.

به طور کلی بسیاری از درماتولوژیست ها استفاده از حالت دهنده ها را بعد از شستن سر نسبت به استفاده از شامپوهایی که خود حاوی حالت دهنده هستند ترجیح می دهند.

 

مواد کف کننده

این مواد با ایجاد حباب هایی در آب تولید کف می نمایند باید توجه داشت که بسیاری از شامپوها خاصیت پاک کنندگی موثری دارند بدون اینکه تولید کف نمایند ولی از نقطه نظر بازاریابی دارا بودن مواد کف زا به عنوان نوعی مزیت تلقی می گردد چون دیدگاه عموم این است که ایجاد کف با پاک کنندگی مرتبط است. تاثیر یک شامپو عمدتاً با ظاهر مو و احساس مصرف کننده آن بعد از شستشوی سر مشخص می شود نه میزان کفی که تولید می کند.

 

نرم کننده های آب

اینها با کلسیم و منیزیم موجود در آب باند شده و بدین وسیله از اتصال آنها با اسیدهای چرب که می توانند نمک هایی که به آسانی قابل حل نیستند تولید نمایند جلوگیری می کنند. بدون نرم کننده های آب نمک های تولید شده می توانستند با پوشاندن سطح موها روی میزان پاک کنندگی شامپوها اثر منفی بگذارند و سبب از بین رفتن حالت درخشندگی موها شوند.

 

مواد غلیظ کننده

این مواد سبب می شوند شامپو غلیظ تر شود. غلیظ کننده ها تاثیری بر خواص پاکسازی شامپو ندارند ولی حالت قابل قبول تری  به شامپو می دهند. بعلاوه عموم مردم تصور می کنند هر چه شامپو غلیظ تر باشد تاثیر آن بهتر است ولی این مسئله واقعیت ندارد ولی با این وجود غلیظ بودن شامپو مزایایی هم دارد احتمال اینکه شامپوی غلیظ سرازیر شده یا وارد چشم شود کمتر است.

 

رنگ و عطر

دلیل استفاده از مواد رنگی و خوشبو کننده در شامپوها واضح است اگر چه استفاده از شامپوهایی که فاقد این مواد صناعی باشند ارجح است . این مواد می توانند سبب تحریک پوست سر یا واکنش های حساسیتی و حتی آسیب به لایه های بیرونی مو شوند.

 

مواد نگهدارنده

مواد دیگری نیز برای حفظ و نگهداری شامپوها در آنها گنجانده می شوند :

- انواع محافظ ها

- آنتی اکسیدان ها

- موادی که سبب تثبیت محتویات مختلف شامپو به حالت ترکیب با یکدیگر می شوند که به آنها emulsifier نیز می گویند.

 

محتویات خاص در شامپوها

این محتویات می تواند شامل ویتامین های مختلف (مثل ویتامین B یا E)، عصاره های گیاهی، تخم مرغ، عسل، آلورا و غیره باشد. استفاده از این ترکیبات می تواند تاثیر بسیاری بر فروش کالا بگذارد. در حال حاضر بیشترین علاقه به گروه های ویتامین Bمانند ویتامین  B5و B6معطوف است. شرکت های تولید کننده فرآورده های بهداشتی و دارویی گزارش می کنند که استفاده منظم از مواد حاوی این ویتامین ها سبب تقویت موها، مرطوب کردن آنها و سلامت و درخشندگی آن می شوند و آسیب دیدگی و شکنندگی موها را کم می کنند ولی در متون و تحقیقات علمی یافته ای جهت حمایت از این نظرها دیده نمی شود. باید به خاطر داشت که بدنه مو از ماده کراتین غیر زنده تشکیل شده است. امکان تغذیه برای لایه خارجی مو وجود ندارد و رشد آن را نمی توان به وسیله یک ماده بیرونی که بر روی این لایه مالیده می شود تحت تاثیر قرار داد. با این حال، تماس این مواد با قسمت خارجی موها می تواند بر ظاهر مو تاثیر بگذارد و موها را شفاف تر و نرمتر سازد و حالت دادن و شانه کردن آنها را آسانتر نماید. بنابراین شامپوهایی که حاوی چنین مواد خاصی هستند ممکن است نسبت به انواع استاندارد معمول مزایایی داشته باشند و منطقی است که تصور کنیم در بسیاری از موارد مصرف کننده ها چنین انواعی از شامپوها را ترجیح دهند.

 

آیا این مواد به درون بافت زنده مانند ریشه موها نفوذ می کنند؟

درمورد اکثر این ترکیبات چنین امری اثبات نشده است. در هر حالت، اگر قرار باشد ماده ای بر روی ریشه مو اثر کند بهتر است در شکل محلول مالیدنی مورد استفاده قرار گیرد تا چند ساعت در موضع باقی بماند نه اینکه در ترکیب شامپو به کار رود که تنها برای مدت کوتاهی در محل باقی می ماند.

 

شوره سر و فرآورده های ضد شوره

اگر چه شوره به عنوان یک بیماری یا مسئله وخیم تلقی نمی شود ولی سبب ناراحتی شخص شده مشکل ظاهری ایجاد می نماید. شوره پدیده ای شایع است و  در حدود 80 % افراد در دوره ای از زندگی خود آن را تجربه می کنند که بیش از همه در سنین 20 تا 40 سالگی است. شوره در واقع تکه هایی از کراتین جدا شده از سطح پوست است. سلول های لایه اپیدرم پوست به صورت مداوم نوسازی می شوند و از قسمت قاعده ای به سطح پوست رانده می شوند. تا وقتی که این تعویض سلولی در حد طبیعی باشد سلول های جدا شده از سطح پوست به سختی قابل رویت اند ولی اگر این جا به جایی شدید باشد سلول های کراتین هر چه بیشتر تولید شده و به هم چسبیده و تکه های کراتین قابل رویتی را که از سطح پوست جدا می شوند تشکیل می دهند.

شوره می تواند در موهای طبیعی که نه چرب و نه خشک هستند دیده شود. گاهی اگر پوست سر خیلی خشک باشد و پوسته های خشک کنده شود مانند شوره به نظر می رسد با این وجود شوره در موهای چرب شایع است. در اکثر موارد تکه های شوره سر رنگ خاکستری –سفید دارند ولی در مواردی که پوست خیلی چرب باشد ورقه های بزرگتری از سطح آن جدا می شود که حالت روغنی و رنگ مایل به زرد دارند.

 

سبوره

سبوره حالتی است که در آن غد سباسه فعالیت بیش از حد داشته و به مقدار زیادی سبوم تولید می کنند. موها حالت روغنی داشته و اغلب شوره وجود خواهد داشت.

 

درماتیت سبورئیک

این حالت عبارت از التهاب مزمن در نواحی است که دارای غدد سباسه فراوان هستند و در بزرگسالان بیشتر در سر، صورت و قسمت فوقانی تنه دیده می شود. قسمت های درگیر به صورت قرمز و پوشیده از پوسته های روغنی هستند. 

 

کلاه گهواره

این حالت شکل شدیدی از درماتیت سبورئیک در اطفال است که به صورت یک لایه چرب پوسته دار در ناحیه سر بروز می کند.

 

علت شوره چیست ؟

در مورد این امر هنوز اختلاف نظر وجود دارد. اگر چه اکثر محققان شوره را شکل خفیفی از درماتیت سبورئیک می دانند ولی دلیل قطعی ایجاد آن هنوز روشن نیست. به نظر می رسد عوامل ارثی و هورمونی در این مسئله دخیل باشند. فصل نیز در این امر دخالت دارد و در ماه های زمستان این حالت تشدید می یابد. همچنین هیجانات روحی و ناراحتی های جسمی مثل بیماری های تب دار سبب افزایش شوره می گردد. گفته می شود که شوره سر و درماتیت سبورئیک با قارچ های میکروسکوپی به نام پیتیروسپورم اوال در پوسته ها و فولیکول های مـو همراه هستند. بعضی از شامپوهـا که برای درمان این حالـت ساخته شده اند حاوی موادی هستند که باعث از بین بردن این قارچ ها می شود.

یک راهنمایی اساسی در مورد درمان شوره سر این است که اگر یک شامپوی خاص کمکی در رفع بیماری نکرد باید از شامپوی ضد شوره دیگری استفاده کرد و در اکثر موارد بالاخره فرد شامپویی را پیدا خواهد کرد که باعث بهبود قطعی ضایعه شود.

 

ترکیبات ضد شوره موجود در شامپوهای مختلف

زینک پیریتیون و مشتقات پیریدین

این مواد سبب کند نمودن سرعت جا به جایی سلول های اپیدرمی شده و پوسته های کمتری تولید می شود بعلاوه اینها بر روی پیتیروسپوروم اوال تاثیر مخرب دارند.

 

سورفکتانت های چهار ظرفیتی آمونیوم

این ترکیبات به گروه سورفکتانت های کاتیونی تعلق داشته و اثرات ضد میکروبی و ضد قارچ دارند. بعلاوه سبب کاهش تولید اسیدهای چرب می شوند که خود علت اثر تحریک کننده سبوم هستند و بنابراین خاصیت تسکین دهنده دارند.

 

مشتقات گوگرد مانند سلنیوم سولفاید

اثر عمده این ترکیبات خاصیت کراتولیتیک آنها است و باعث حل کردن لایه کراتینی پوست می شوند. و از ایجاد تکه های قابل رویت کراتین جلوگیری می کنند. بعلاوه سبب کند شدن تولید سلول های اپیدرمی می گردند. ترکیبات گوگرد بهتر است که به مدت کوتاه مصرف شوند زیرا می توانند سبب شکنندگی بدنه موها گردند.

 

تار یا  قطران

هنوز روشن نیست که چگونه ترکیبات تار سبب درمان شوره می گردند ولی احتمالا تاثیر آنها به خاطر کاهش سرعت جابه جایی سلول است و به همین علت ­­در موارد التهابی دیگر­پوست نیز موثرند مانند بیماری پسوریازیس که در آن تولید بیش از حد سلولی وجود دارد. ترکیبات تار دارای خاصیت ضد میکروبی نیز هستند و از خارش نیز جلوگیری می کنند. در مورد مصرف طولانی مدت این ترکیبات اختلاف نظر وجود دارد. این فرآورده ها به خوبی تحمل می شوند. با این حال انجمن اروپایی اخیراً تصمیم گرفته است که فرآورده های تار باید از بازارها برداشته شوند.

 

پیروکتون اولامین

این ماده نیز با کاهش تقسیم سلولی سبب درمان شوره می گردد. همچنین ادعا می شود که بر روی پیتیروسپوروم اوال اثر تخریبی دارد.

 

داروهای ضد قارچ

این داروها مستقیماً بر روی پیتیروسپوروم اوال اثر می کند و در مواردی که سایر شامپوهای ضد شوره بی اثر باشند ممکن است سبب درمان شوره گردند و چون دارای ماده دارویی هستند باید مدت استفاده از آنها محدود باشد. مصرف معمول این فرآورده ها به صورت دوبار در هفته به مدت یک ماه و نه بیشتر است.

 

شامپوهای ملایم

این نوع شامپوها برای موهای ظریف و بخصوص کودکان مناسب است و طراحی آنها طوری است که باعث سوزش چشم نمی شوند. طبیعت خاص این شامپوها براساس موارد زیر است.

- اینها نباید حاوی ترکیبات محرک بخصوص عطرها و برخی محافظ ها باشند.

- بسیاری از اینها دارای مقادیر نسبتا زیادتر  betaine هستند که سورفکتانت هایی از گروه خنثی می باشند. این سورفکتانت ها تقریباً ملایم بوده و باعث تحریک پوست یا چشم نمی شود.

 

روش شستشوی موها

موها عمدتاً از ماده کراتینی غیر زنده تشکیل شده اند و به همین دلیل کوتاه کردن موها بر فعالیت یا رشد آن که در ناحیه زنده در انتهای فولیکول صورت می گیرد تاثیری ندارد ولی کشیدن و کندن موها می تواند در قسمت ریشه مو اثر بگذارد. به همین دلیل موقع به کار بردن شامپو باید با موها به نرمی و نه با خشونت رفتار شود همچنین باید خشک کردن موها نیز با ملایمت انجام شود. کسانی که موهای نازک و ضعیف دارند باید بیشتر مراعات این امر را بنمایند و هنگام خشک کردن موها به جای ماساژ دادن با ضربه های آهسته این کار را انجام دهند. برای شستن موها نباید از آب داغ استفاده شود چون شستشوی مکرر با آب داغ می تواند باعث آسیب رسیدن به موها شود. شامپوها حتی آنهایی که ملایم بوده و چشم را تحریک نمی کنند نباید وارد چشم شوند. کمترین باقیمانده شامپو بر روی سر نیز باید کاملا شستشو شود زیرا می تواند سبب ایجاد تحریک پوست گردد بنابراین بهتر است بعد از شستشوی سر، موها را به مدت سه تا چهار دقیقه کاملا آب بکشیم .

در مورد دفعات شستن مو دستورالعمل خاصی وجود ندارد و هر کس برحسب میزان چرب یا خشک بودن پوست، مقدار فعالیت بدنی و تماس با گرد و غبار و سایر آلودگی های محیطی آن را مشخص می کند. کسانی که موهای چرب دارند بخصوص اگر با گرد و خاک آلودگی سر و کار داشته باشند ممکن است نیاز به شستن هر روزه سر داشته باشند. اگر شستشوی موها با ملایمت صورت گیرد می توان هر روز این کار را انجام داد.

 

 

گردآوری و تنظیم : نایس کلوب

کتاب آرایش و درمان پوست تالیف دکتر آوی شای ، دکتر هاوارد مایباخ ، دکتر رابرت باران ، ترجمه دکتر حمید نوروزی ،تهران- انتشارات شهرآب 6402054

 

برچسب ها:


مطالب دیگر:

اشتراک
نظرات شبنم
واقعا خیلی عالیه بوس بوس
نظر شما
نام:
نظر:  
عضویت در خبرنامه نایس کلوب
  
جستجو در سایت بر اساس کلمات کلیدی:

صفحه اصلی | درباره ما | قوانین و مقررات سایت | تماس با ما | راهنمای سایت | تبلیغات در سایت
عضویت در سایت | معرفی سایت به دوستان

E-mail: info@nicecloob.com
Phone: 09198145162 - 09381578776
آدرس: بابل - خیابان بابلسر - کوچه آخوندی - ساختمان مانلی
مطالب این سایت تنها جنبه اطلاع رسانی و آموزشی داشته و توصیه پزشکی تخصصی تلقی نمی شوند و نباید آنها را جایگزین مراجعه به پزشک جهت تشخیص و درمان دانست.
لطفاً پیش از استفاده از سایت صفحه راهنمای سایت را مطالعه فرمایید. استفاده از این سایت بدان معناست که شما قبلاً صفحه راهنمای سایت را مطالعه کرده و به مفاد آن واقفید.

به نایس کلاب امتیاز دهید