راهنمای سایت
جستجو:
ورود کاربران
 
 
فراموشی کلمه عبور
رای دهید

 

فرآورده های طبی و آرایشی

نگاه کلی

فرآورده های موضعی طبی و آرایشی از سه جزء تشکیل شده اند :

- ماده فعال

- ماده پایه یا زمینه ای

- مواد افزودنی

ماده فعال می تواند آنتی بیوتیک، داروی ضد قارچ، ماده جلوگیری کننده از روند پیری پوست، ماده روشن کننده پوست یا امثال آن باشد. ترکیب زمینه ای یا پایه ای ماده ای است که جزء فعال را به داخل پوست حمل می کند. سه عنصر پایه ای عبارتند از : پایه چربی، آب و پودرها، با استفاده از یک یا ترکیبی از این مواد پایه ای می توان به انواع گوناگونی از ترکیبات زمینه ای مورد استفاده در صنعت آرایشی و درماتولوژی مثل پماد، کرم، امولسیون، محلول، پودر، خمیر، سوسپانسیون یا لوسیون دست یافت. باید توجه داشت که ماده زمینه ای علاوه بر وظیفه ممکن است اعمالی چون مرطوب کنندگی، خنک یا نرم کنندگی نیز داشته باشد. بخش قابل توجهی از صنعت آرایشی در واقع شامل تولید همین مواد زمینه ای بدون اینکه حاوی ماده فعال باشند می گردد.

مواد افزودنی شامل عطرها، رنگ ها و نگهدارنده هستند  که در مورد آنها بعدا صبحت خواهد شد.

پایه چربی

استفاده اصلی پایه های چربی در موارد زیر است :

- کمک به نفوذ بهتر دارو به داخل پوست

- افزایش رطوبت پوست و کاهش تبخیر آب از سطح پوست

این پایه های چربی می توانند از منابع حیوانی یا گیاهی و یا معدنی تهیه شوند و می توانند به صورت مایع، نیمه جامد و یا جامد باشند. حالت مایع موسوم به روغنoils هستند.حالت نیمه جامد به نام چربی fatو حالت جامد به نام موم waxخوانده می شود.

پایه های چربی با منشا حیوانی

لانولین

این ترکیـب مشتق از ترشحات غدد سبابه پوست گـوسفند و دارای خاصیت مرطوب کننده است. در حـالت دست نخورده خود این ماده به رنگ زرد مایل به خاکستری چسبنده و دارای بوی مخصوص است و چون تقریبا شبه به سبوم انسانی است ندرتا ایجاد تحریک در پوست می کند.

الکل های مشتق از پشم گوسفند

این مواد حاوی ترکیبات روغنی الکل دار بیشتری نسبت به لانولین هستند و به همین علت مقدار بیشتری آب در ساخمان اینها وجود دارد.

موم سفید یا روغن نهنگ Spermaceti

مصرف این ماده که از نهنگ تهیه می شود در آمریکا ممنوع شده است و به علت منشا آن کسانی که مخالف کشتار این حیوانات هستند ترجیح می دهند که از این فرآورده ها استفاده نکنند. موم سفید مصنوعی فراورده ای است که می توان به عنوان جایگزین از آن استفاده نمود.

باید توجه داشت که نحوه تاثیر این روغن ها بر پوست مشخص و معلوم شده است. و هیچ یک از این ها بر  فرایند پیری پوست تاثیر ندارند و روغن های تهیه شده از حیوانات کمیاب برتری بر فرآورده های دیگر ندارند به عنوان مثال روغن های سمور یا وال نسبت به لانولین هیچگونه مزیتی ندارند.

پایه های چربی با منشا گیاهی

فراورده های بسیاری با منشا گیاهی وجود دارند مانند روغن زیتون، روغن کنجد، روغن آفتابگردان، روغن های سویا، کاکائو و غیره. اختلاف ترکیبات شیمیایی روغن های حیوانی و گیاهی از لحاظ مسائل تغذیه ای حائز اهمیت بسیار است ولی درمورد مصارف آرایشی و پوستی آنها مسئله این چنین نیست و نسبت چربی های اشباع و غیر اشباع در این نوع فرآورده ها از این لحاظ اهمیتی ندارد.

پمادها Onitment  

پمادها فرآورده هایی متشکل از مواد چرب هستند که حالت نیمه جامد دارند. پایه چربی امکان نفوذ بهتر ماده فعال دارو را به داخل پوست فراهم می سازد. پمادهای کلاسیکی چون پترولاتوم دارای منشا معدنی هستند. ژل پترولاتوم یک ماده ضد آب است که لایه ای مسدود کننده بر سطح پوست تشکیل می دهد. فرآورده های چربی معدنی در مقایسه با سایر انواع مسدود کننده های بهتری هستند و به خوبی از پوست محافظت نموده و به راحتی نیز از سطح پوست شسته نمی شوند. در صورتی که مقادیر اندکی آب به پایه چربی افزوده شود باز هم به آن پماد گفته می شود ولی اگر مقدار آب از یک حد بیشتر شود کرم cream  نامیده می شود.

محلول های با پایه الکل یا تنطور

در فرآورده های آرایشی از الکل نیز استفاده می شود. از انجایی که الکل سریعتر از آب تیخیر می شود خاصیت خنک کنندگی آن بیشتر است همچنین تا حدی خاصیت میکروب کشی دارد ولی غلظت بالای ان سبب تحریک پوست می گردد. محلول های با پایه الکل اصطلاحاً تنطور tinctureنامیده می شوند.

پودرها

پودرها مواد نرمی هستند که از محتویات جامد چندگانه ساخته می شوند. هدف اصلی کاربرد پودرها عبارتند از :

- جلوگیری از سایش

- جذب رطوبت اضافی

پودرها در نواحی چین دار بدن مانند کشاله ران که تمایل به مرطوب بودن دارند و حالت سائیدگی در آنها ایجاد می شود کاربرد دارد. بعلاوه بسیاری از مواد آرایشی که برای پوشاندن و مخفی کردن نواحی خاصی از پوست به کار می روند حاوی پودر هستند.

مواد اصلی مورد استفاده در پوردها

مواد زیر در پودرها مورد استفاده قرار می گیرند :

اکسید روی zinc oxide که خاصیت محافظ و پوشانندگی دارد.

اکسـید تیتانیوم که محـافظی علیه نور ماورای بنفش خورشید است و جزء مهمی از فراورده هـای ضد آفتاب را تشکیل می دهد.

 تالک که در واقع اسم تجاری پلی سیلیکات منیزیم است و جهت جلوگیری از سائیدگی به کار می رود.

کالامین این ماده مخلوطی از اکسید روی و مقدار کم اکسید آهن است و خاصیت تسکین دهندگی و  تا حدی ضد خارش دارد.

نشاسته-  باعث جذب موثر مایعات می شود و برای درمان پوست های خیلی مرطوب به کار می رود.

توجه : به طور کلی استفاده از پودرها در اطفال کوچک توصیه نمی شود چون ذرات ریز آن هنگام مالیدن روی پوست در هوا پخش شده و وارد مجاری تنفسی می گردد.

ترکیب مواد پایه

تا اینجا ما از سه ماده اصلی پایه ای به نام چربی  ها آب و محلول های ابکی و پودرها صحبت کردیم. ترکیب پایه های مختلف در اشکال متنوع می تواند انواع وسیعی از فرآورده های طبی و آرایشی را فراهم سازد.

- ترکیب چربی و آب سبب ایجاد امولسیون مایع یا  کرم می شود.

- ترکیب پودر و آب سبب تولید سوسپانسون می گردد.

- ترکیب چربی و پودر سبب ایجاد خمیر pasteمی گردد.

مخلوط آب و چربی

از آنجایی که چربی در آب حل نمی شود فقط به مدت خیلی کوتاهی مخلوط آنها پایدار است. برای باقی نگهداشتن حالت یکنواخت این مخلوط از موادی به نام emuisiflerاستفاده می شود که باعث نگهداشتن حالت امولسیونی (مخلوط آب و چربی) به مدت طولانی می گردد.

- اگر مقدار آب از چربی بیشتر باشد چربی در آب پراکنده و  توزیع می شود.

- اگر مقدار چربی از آب بیشتر باشد ذرات آب در داخل چربی توزیع می شود.

- در صورتی که مقدار آب در داخل امولسیون زیاد باشد محصول نهایی امولسیون مایع است. اگر محصول نهایی امولسیون به صورت نیمه جامد باشد به آن کرم گفته می شود. بخش چربی این فرآورده ها سبب خاصیت نرم و مرطوب کنندگی آن می گردند.

سوسپا نسیون :  ترکیب پودر و آب

اگر ماده غیر قابل حل در آب مثل تالک با آب مخلوط شود. یک سوسپانسیون ایجاد می شود سوسپانسیون خاصیت خنک کنندگی دارد چون آب آن تبخیر می گردد. با تبخیر آب از سطح پوست لایه ای از پودر بر روی پوست باقی می ماند. قبل از استفاده از سوسپانسیون باید آن را خوب تکان دهیم تا ذرات پودر به صورت یکنواخت در تمام مایع توزیع گردد.

خمیر: ترکیب پودر با چربی

از ترکیب پودر با یک لایه چربی خمیر  به دست می آید. ماده چرب معمولاٌ  پترولاتوم است. خمیر از پماد کم چرب­تر است ولی به علت محتوای پودری خود خاصیات جذب رطوبت دارد که پماد فاقد آن است و این امر مزیت های خاصی را نسبت به پماد ایجاد می کند.

مصرف عمده خمیرها در اطفال است که پوست آنها درناحیه کشاله ران از مواد ادراری و مدفوعی محافظت می کند. خمیر ممکن است سفت یا نرم باشد. هر چه خمیر نرم تر باشد چربی آن بیشتر و پودر آن کمتر است و خاصیت حفاظت از پوست بالاتری خواهد داشت. اگر مقدار پودر زیادتر و چربی کمتر باشد خاصیت جاذب رطوبت آن بیشتر و خمیر سفت تر خواهد بود. معمولا خمیر استفاده آرایشی ندارد و بیشتر در درماتولوژی مورد استفاده است.

لوسیون

مفهوم متداول لوسیون شامل فراورده های مایع از جمله محلول ها سوسپانسیون ها و امولسیون هاست ولی در درماتولوژی گاهی لوسیون به ترکیب پودر و یک محلول همراه با گلیسیرین گفته می شود. یک نمونه شناخته شده لوسیون کالامین است که به طور رایج جهت درمان خارش مصرف می شود و عمدتا شامل اکسید روی همراه با مقادیر کم اکسید آهن و اندکی گلیسیرین است.

ترکیب پودر، آب و روغن

ترکیبات مایع خاصی ممکن است حاوی این سه ماده باشند. اضافه کردن روغن سبب کمک برای جلوگیری از خشکی پوست می شود. باید توجه داشت که تمام تعاریف ذکر شده از نظر طبی و علمی پذیرفته شده است اگر چه ممکن است برخی فرآورده های آرایشی خاص کاملا با آن تعاریف منطبق نباشند مثلا ممکن است برخی از فرآورده ها اسم امولسیون را بر خود داشته باشند ولی در حقیقت ترکیب آنها لوسیون یا محلول باشد.

مواد محافظ

فرآورده های طبی و آرایشی ممکن است حاوی میکروارگانیسم های باکتریایی یا قارچی باشند. به همین علت در آنها از مواد محافظ استفاده می شود تا این میکروارگانیسم ها را خنثی کند. قارچ ها و باکتری ها در محیط آبی تمایل به تکثیر دارند به همین دلیل در فرآورده هایی که محتوی آب بیشتری هستند احتمال آلودگی بیشتر است.

 ژل ها

ژل ها نیز می توانند به عنوان پایه ای برای محصولات مختلف طبی و آرایشی پوست عمل کنند. ژل یک ماده نیمه جامد، غیر روغنی، بی رنگ، بدون بو و شفاف است. ژل ها در تماس با پوست گرم و یا ماساژ دادن تمایل به تبخیر دارند.

ساختار ژل ها

شکل اصلی و پایه ای ژل به صورت مایع است و ماده حلال آن می تواند آب، استون، الکل و یا پروپیلن گلیکول باشد. نوع دیگری از ژل دارا ی پایه امولسیونی مایع یا ترکیب آب و روغن است. در ژل ها یک فرآیند ضخیم کننده با افزودن مواد مختلف صورت می گیرد که سبب ایجاد محصول غلیظ چسبنده و کم آب تر می  شود. که این امر باعث پایداری و چسبندگی بیشتر آن بر سطح پوست می گردد.

چه وقت ژل نسبت به کرم ارجح است؟ 

چون کرم ها فاقد مواد ضخیم کننده هستند باید مقدار چربی آنها افزایش داده شود تا حالت چسبندگی آن مشابه ژل شود بنابراین اگر بخواهیم از ماده ای که حاوی چربی کم باشد ولی غلظت و چسبندگی آن زیاد باشد استفاده کنیم ژل را به کرم ترجیح می دهیم. بنابراین ژل ها برای استفاده در پوست های چرب مناسبند. 

 

خلاصه

ماده پایه ای هر محصول طبی  یا آرایشی که در پوست مورد استفاده قرار می گیرد شامل چربی، آب، پودر و یا ترکیبات متنوعی از اینهاست.

- با استفاده از این مواد پایه ای یا ترکیب آنها انواع مختلفی از این مواد به صورت پودر، محلول های مایع، پمادها، کرمها، امولسیون، سوسپانسوین ها و یا خمیر و لوسیون تولید می شود.

- یک ماده فعال و مواد افزودنی دیگر در صورت نیاز بر این پایه اضافه می شود تا محصول نهایی تولید گردد.

 

گرد آوری و تنظیم: نایس کلوب

www.nicecloob.com

 

برچسب ها:


مطالب دیگر:

اشتراک
نظرات محمد رضا
مطالب جالبی بود .... خوشحال میشوم مطالب جدیدی که در سایت میگذارید از طریق ایمیل به من اطلاع رسانی کنید: mohamadreza.naghie@yahoo.com
نظر شما
نام:
نظر:  
عضویت در خبرنامه نایس کلوب
  
جستجو در سایت بر اساس کلمات کلیدی:

صفحه اصلی | درباره ما | قوانین و مقررات سایت | تماس با ما | راهنمای سایت | تبلیغات در سایت
عضویت در سایت | معرفی سایت به دوستان

E-mail: info@nicecloob.com
Phone: 09198145162 - 09381578776
آدرس: بابل - خیابان بابلسر - کوچه آخوندی - ساختمان مانلی
مطالب این سایت تنها جنبه اطلاع رسانی و آموزشی داشته و توصیه پزشکی تخصصی تلقی نمی شوند و نباید آنها را جایگزین مراجعه به پزشک جهت تشخیص و درمان دانست.
لطفاً پیش از استفاده از سایت صفحه راهنمای سایت را مطالعه فرمایید. استفاده از این سایت بدان معناست که شما قبلاً صفحه راهنمای سایت را مطالعه کرده و به مفاد آن واقفید.

به نایس کلاب امتیاز دهید